Multimetre ( avometer , voltmetre, ampermetre, dirençölçer ) nasıl kullanılır?
Bir elektronikcinin en büyük yardımcısı, gözü kulağı monitörizasyonaletleridir.Bunlar voltmetre, ampermetre, osiloskop… gibi aletlerdir.Multimetre yani diğer adı ile avometre amatör olsun profesyonel olsun tüm elektronikcilerin ( saat tamircileri bile ) kullandığı bir alettir.
Aslında multimetreyi ayrı bir alet olarak tanıtmak pek doğru olmaz sanırım.Bir multimetre üzerinde dc voltmetre ac voltmetre diot testi ampermetre transistör testi direnç ölçümü bazı modelerde bulunan sıcaklık ölçümü frekans ölçümü gibi bir çok ölçümü yapabilen bir cihazdır.Adı üstünde “multi”.Benim elimdeki multimetre:
Bir multimetre elektronikcinin eli ayağı gibidir.Kendimden örnek verecek olursak.Yaptığım her çalışmada elimin altında bir multimetre bulunur.Özellikle voltmetre özelliğini sıkça kullanıyorum. Bu kadar çok özellikli cihazın fiyatı da uçuk değil.Uygun fiyatlara her elektronikcide bulunabilecek bir cihaz.
Gelelim cihazın kullanılmasına.
Cihazı açtığınızda kutudan bir multimetre bir kırmızı renkli kablo bir siyah renkli kablo çıkar.Çoğu multimetrede 3 tane kablo girişi vardır. ( Resmin sağ altı, bir tane kırmızı kablo olan delikler kablo girişidir.) Bağlayacağımız siyah kablo toprak,ground yani - kutup kablosudur.Bu kablonun yeri sabittir.En alt girişe takılır.( Üstünde com, gnd yazar ya da toprak bağlantısı resmi ile şematize edilmiştir.)Elimizdeki diğer kırmızı kablo ise ampermetre ölçümü yapılacaksa genellikle ortadaki girişe takılır.Yanında V A gibi ifadeler bulunur.Eğer ampermetre özelliğini kullanacksak kırmızı kablomuzu üstteki yere takarız.Çoğu multimetre max 10A ölçümü destekler.Taktığımız girişin üzerinde Max ..A gibi bir yazı vardır.
Kırmızı kabloyu yanlış yere mi taktım diye endişelenmeyin, ufak bir testle elinizdeki aletin girişlerini bulacağız.
Not:Multimetreler genellikle standarttır.Fakat elinizdeki cihaz farklı özellikler gösterebilir.Bu yüzden standart özellikleri anlatıyorum.Yazıyı kendi elimdeki cihaza göre hazırlıyorum.Farklılıklardan dolayı sorun yaşarsanzı sorabilirsiniz.
DC Volt Ölçümü:
Multimetremizin ortasındaki yuvarlağı çevirerek kullanacağımız özelliği seçeriz.Yuvarlağın üstündeki çubuğun ince ucu ya da üzerinde ok bulunan uç seçimimizi belirler.Yuvarlağı istediğimiz yönde çevirebiliriz.İçindeki metaller zarar görmesin diye yavaş çevirmekte fayda var.
DCV başlığı altında 5 tane seçim nokatsı var.
200m 2000m 20 200 1000
Eğer ucumuzu 200m kademesine getirirsek cihazımız 200mv a kadar ölçüm yapar.Bu kademe çok hasas ölçümler için idealdir.Eğer gerilim 200mv dan fazla ise ekranda 1 görürüz.O zaman kademeyi 2000m ye alırız.Bu ayarla anlayabileceğiniz gibi 2000mv a kadar ölçüm yapabiliriz.1 görürseniz 20 ye alınız.Bu da 20v a kadar 200 200v a kadar 1000 ise 1000v a kadar ölçüm yapar.Test etmek için 20 kademesine alın.Sonra pilin + kutbunu kırmzıya eksi kutbunu siyaha bağlayın.Pilin gerilimine göre bir değer ekranda
görürsünüz.Eğer ters bağlantı var ise başında - yazar.Eğer hiç bir değer okuyamıyorsanız.Büyük ihtimal kırmızı kabloyu yanlış yere takmışsınızdır.Diğer yere takarak deneyiniz.Yine sıfır ise kablolarda kopukluk vardır.( Başıma bu olay geldi.).Bunu çözmek için lütfen diod testi bölümüne bakınız.
Direnç ölçümü
Aslında dirençleri renk kodları ile okuyabiliyoruz.Ama bazı dirençleri okumak mümkün olmuyor.Ya da SMD dirençleri okumakta zorlanabilirsiniz.Bu fonksiyon gerçekten kurtarıcınız oluyor.
Bu bölümde
2000k 200k 20k 2000 200 kademeleri var.
Üzerinden de anlaşabileceği gibi 200 lük bölüm 200ohma kadar ölçüm yapıyor.Eğer direnciniz fazla ise ekranda 1 yazısını görürsünüz.O zaman kademeyi 2000 kısımına alırsınız.Değer okunana kadar seviye yükseltilir. k lı bölümler ise kiloohmu temsil eder ( 1k=1000 ohm).Yani 2000k lık bölümle 2000000 ohm=2 megaohma kadar ölçüm yapabilirsiniz.
Diod testi ya da kısadevre ölçümü
Bu bölümün sembölü bir diod sembolüdür.Ya da bir noktadan çıkan ses dalgaları sembolü şekline bir bölümdür.Bunun amacı bir diyotun uçlarını bulmaya ya da iki yerin birbirine bağlı olup olmadığını test etmek için kullanmaktır.Eğer siyah kablo ile kırmızı kablo birbirine değerse cihazdan bir bip sesi gelir.Ayrıca aradaki direncin ohm cinsinden değeri ekranda gösterilir.Bu bölümü led testi içinde kullanabilrsiniz.Ledin anotunu kırmızıya katodunu siyaha takıp bu bölüme alırsanız led yanacaktır.
Avometrenizin kablolarında kopukluk varsa ya da kırmızı kabloyu yanlış yere taktıysanız birbirine değdirseniz bile bip sesi gelmeyecektir.Kırmızı kablolnun yerini değiştirip bir daha deneyiniz.Eğer yine ötmüyorsa sorunlar bölümüne bakınız.
Transistör testi bölümü
Yuvarlağı hFE konumuna getiriniz.Cihazın sol altında ufak bir yuvarlak vardır.Bunu üstünde B C E PNP NPN gibi yazılar vardır.B Base’yi C Collector ü E Emiteri temsil eder.Pnp Npn ise transistör özelliğidir.Transistörün özelliğine göre ve bacak bağlantısına göre transistörünüzü ufak yuvarlağa takınız.Ekranda bir değer okuyorsanız cihaz sağlamdır.Ayrıca bunu bacakları bulmak için de kullanabilirsiniz.
Ampermetre bölümü
10A 200m 20m 200u bu bölümdedir.
Ölçüm yapabilmek için kırmızı kabloyu diğer girişe takmanız gerekir.m miliamperi yani ma yı temsil eder.u ise mikroamperi temsil eder. 1000000u=1000m=1A. Diğer bölümlerdeki ölçüm yöntemleri ile ölçüm yapınız.Fakat bağlantılar ampermetre tarzında yapılmalıdır.Yani devreye seri bağlanır. SORUN GİDERME BÖLÜMÜNÜ MUTLAKA OKUYUNUZ.
AC Voltmetre
Kırmızı kabloyu tekrar voltmetre girişine takınız.Bu bölümle AC kaynakların voltajlarını ölçebilirsiniz.PRİZLERİ ÖLÇERSENİZ 220V CİVARI BİR DEĞER OKURSUNUZ.FAKAT ACEMİ İSENİZ BUNU KESİNLİKLE ÖNERMİYORUZ.
Kapatma
Cihazı off konumuna getiriniz ki pili bitmesin. 
Sorun Giderme:
-Voltmetre Değeri Sıfır?
Muhtemelen kırmızı kablonuz yanlış yere takıktır.Diğer yere takıp tekrar deneyiniz.Eğer yine değer 0 ise Diod testi ya da kısadevre ölçümü bölümünü okuyup tekrar deneyiniz.Bip sesi yoksa aşağıları da
okuyacaksınız.
-Kablolarda kırık olabilir mi?
Büyük resim için tıklayınız.
Mavi ile gördüğünüz kısım girişleri taktığınız yerdir.
Şimdi sadece kırmızı kabloyu voltmetre bölümüne takın ve kırmızı kablonun ucunu siyah kablo kısmına dokundurun.Cihazı dipd test bölümüne alın.Eğer bir bip sesi varsa siyah kablo kırıktır.Bunun için siyah kablo yerine başka bir kablo takacaksanız.Resimlerde gördüğünüz aletin siyah kablosu doğuştan kırıktı. Yeni kabloyu oraya lehimlemeniz en mantıklıdır.
Lehim nasıl yapılır?
-Ampermetre çalışmıyor?
Kırmızı ile gördüğünüz kısım ampermetre sigortasıdır.
Eğer ampermetreden 10a den fazla akım çekerseniz bu yanar.Üstündeki değere göre yenisi ile değiştirmelisiniz.Aksi taktirde ampermetre çalışmaz.
-Cihazın ekranı açılmıyor
Yeşil ile gördüğünüz kısım cihaz pilidir.
Bu pil cihazınızı çalıştırır.Ekranı çalıştırır.Direnç ölçmenizi sağlar.Bu pili klasik bir 9v ile değiştirirseniz sorun muhtemelen çözülür.
Elllerim artık ağırmaya başladı.Buraya kadar okuduysanız size teşekkür ediyorum. Umarım az da olsa yararımız doknumuştur.
Sorularınızı yorum yazarak sorabilirsiniz.
Yayın: 31 Temmuz 2007
Son Güncelleme: 26 Temmuz 2008
http://www.izoelektronik.com/multimetre-avometer-voltmetre-ampermetre-direncolcer-nasil-kullanilir.htm/trackback
Bu yazıya yapılan yorumlar için RSS beslemesi
Kategori: Elektronik, Konu Anlatımı
Etiketler: amper, ampermetre, avometre, kullanilir, nasil, olcum, volt, voltmetre
Yazar: Alper
Bu yazıyı paylaşın veya arkdaşınıza gönderin. / Share
Bağlantılı Yazılar
Yazar Hakkında:
Genel Editör
Yazıda bulduğunuz bilgi hatalarını, imla yanışlarını, şikayetlerinizi ve varsa diğer hataları bildirmek için tıklayınız.
Bilgisayar toplarken örneğin şu şekilde kullanabilirsiniz. Güç kaynağından çıkan kabloların voltaj...
16 Yorum “Multimetre ( avometer , voltmetre, ampermetre, dirençölçer ) nasıl kullanılır?”
1 || ceren b123456 tarfından 13 Şubat 2008
hiç güzel değüil gerekli bilgiler yok jnmler
2 || Alper tarfından 13 Şubat 2008
Ne tür bilgiler arıyorsunuz, eksik olan yerleri söylerseniz yardımcı olabiliriz.
Bir de ‘jnmler’ ne demek onu da açıklayınız lütfen…
3 || julia tarfından 27 Şubat 2008
ne bu yha ben multimetre nedir die sruorum ne çıkıo:S
4 || Alper tarfından 28 Şubat 2008
???
5 || elif tarfından 3 Mart 2008
çooooooooooooooooooooooook teşekkür ederim ççççççççoooooooooooooooooooooook işime yaradı artık dirençölçer kullanmayı biliyorum
(:
6 || elif tarfından 3 Mart 2008
ayrıca size öneririm burada bulamadısanız eğer bu adrese giripsol kenara yazıp bulursunuz site adı VİKİPEDİ bençe çok güzel bu sitede o sitede öneririm
7 || elif tarfından 3 Mart 2008
:):):):):):):):):):):):):):):):):):)
8 || hakan tarfından 4 Mart 2008
bence hiç güzel değil ben ayrıntı istiyorum bana göre yani tam kenimesiyle berbattttttt
9 || Alper tarfından 4 Mart 2008
Beğenmemiş olabilirsiniz fakat bunu daha uygun bir dille dile getirebilirdiniz.Ne kadar ayrıntılı yazılabilir ki? Burada multimetrenin kullanılışı anlatılıyor.Devre şeması ve çalışmasını mı anlatmalıyız? Piyasadaki multimetrelerin %90 nında kullanım klavuzu yokken böyle bir kaynağın yararlı olduğunu düşünmekteyiz.
Tabi ki herkesin fikirlerine açığız ve tüm fikirleri önemsiyoruz.Fakat daha “yapıcı” bir yorum yapsaydınız, eksik gördüğünüz yerleri kapatabilirdik.
Saygılarmla
10 || pyro tarfından 22 Mart 2008
selamlar alper öncelikle bütün uğraşlarıma rağmen nette bir kullanım klavuzu bulamadım yazın gayet yararlı olmuş teşekkür ederim aynı modeli kullanmaktayım transistör ölçümünün nasıl yapılacağını daha detaylı anlatırsan sevinirim. birde “PRİZLERİ ÖLÇERSENİZ 220V CİVARI BİR DEĞER
OKURSUNUZ.FAKAT ACEMİ İSENİZ BUNU KESİNLİKLE ÖNERMİYORUZ” gibi bir yazı yazmışsın tehlikelerden az çok bahsedermisin.
11 || 90alper90 tarfından 29 Mart 2008
Beğendiğinize sevindim,
Transistör özelliğini çok az kullandığım için anlatabilecek detayda bilmiyorum.Ama araştırıp öğrendiklerimi buraya aktarırım.
Önermiyoruz dememin sebebi dalgınlıkla ve “acemi” liğin vermiş olduğu telaş veya dikkatsizlikle yanlışlıkla kısadevre yapılabilir veya ölçüm yapan kişinin hayatı tehlikeye atılabilir.Dikkatli davranıldıktan sonra bir sakıncası yok tabi ki
Kolay gelsin
12 || sleeplessminds tarfından 21 Temmuz 2008
alper arkadaşım ellerine sağlık.açıkçası avometre kullanmasını bilmiyordum ancak vermiş olduğun bu bilgiler sayesinde en azından bir avometre gördüğümde bu ne yaw demiycem:D tabi şaka bi yana gerçekten benim için faydalı oldu.ancak kullanımını anlatırken resim takviyesi yaparsan daha da anlaşılır olacağına inanıyorum. ayrıca avometre kullanırken nelere dikkat etmemiz gerektiği konusunda da bilgi verebilirsen sevinirim.teşekkürler
13 || 90alper90 tarfından 21 Temmuz 2008
İyi niyetleriniz için teşekkür ederim.İşinize yaradıysa ne mutlu.
Daha fazla resim ile yazıyı desteklemek daha iyi olabilir.Fakat resimleri cep telefonu ile çekiyorum ve makro resim çekebilen hiç olmadı kaliteli resim çeken bir dijital makinem yok.
Cep telefonu ile çekilen resimler yukarıdakiler gibi pek anlaşılır olmuyor.Dijital fotoğraf makinesi alırsam resim ile takviye edeceğim. 
Diğer sorunuzu da diğer yorumumda yanıtlıyorum.
14 || 90alper90 tarfından 21 Temmuz 2008
Bahsettiğim multimetre dijital olduğundan analog multimetrelerdeki okuma tekniklerini göz önünde bulundurmamız gerekmiyor.Yani anlog multimetrelerdeki gibi kadran olmadığından okumada bir zorluk yok.Ekranda ne yazıyorsa o.
Multimetre kullanılırken dikkatin çok önemli olduğunu düşünüyorum hele yüksek gerilimlerle ( şebeke gerilimi gibi )uğraşıyorsanız.Bundan dolayı probların kablolarının yalıtkan malzeme ile kaplı olduğundan emin olmalıyız.Bazen aşınmalarda dolayı bir-iki ince tel kablodan dışarı çıkabiliyor.Bu da hayatımızı riske atabilir.Ayrıca iletken kısımlara elimizle müdahele etmemeye özen göstermeliyiz.Yüksek gerilimlerde hayati tehlike oluşutururken, düşük gerilimle hassas ölçümler yapıyorsak el ile yaptığımız müdahale vücüdumuzdaki elektrikten dolayı sonucu değiştirebilir.
En hasas sonucu almamız için ölçüm yaptığımız aralığa yakın bir şekilde multimetreyi ayarlamalıyız.Örneğin 20V luk kademede çalıştırırken 9.57 V okunabilirken 1000V kısımda ölçüm yaparsak aynı değeri 10V olarak okuruz.Yani mümkün olan en hasas seviyede ölçüm yapmak, daha doğru sonuçlar almamızı sağlar.
Ampermetre özelliğini koruyan sigorta yanarsa yerine sigorta yerine başka bir iletken bağlamayınız.Bir sonraki tehlikeli akım seviyesinde normal teller yanmayacağından cihazın arızalanması olasıdır.Unutmamalıyız ki sigortaların görevi cihazı korumaktan çok insanı korumaktır.Arızalanmış sigortanın yerine bir kablo parçası değil, aynı değerde yeni bir sigorta takmalıyız.
Şimdilik aklıma gelen son madde ise pil.
Bu cihazların içindeki devre pil ile çalıştığından pili bitmeye yaklaştığında yanlış ölçüm yapabilirler.220V u 240V olarak okuyup, TEDAŞ’a dava açabilirsiniz.
Pil zayıfladığında ekranda pil uyarısı çıkar.Bu gibi durumlarda pili değiştirmemiz gerekir.Yoksa yanlış değerler okuyabilirsiniz.Pilden şüphelendiğiniz durumda çıkışını tam olarak bildiğiniz bir kaynağı ölçebilirsiniz.Eğer ölçülen değer ile kaynağın verdiği değer aynı değil ise pilde problem olabilir.
Şunu tekrar vurgulamak isterim ki, öncelikle can güvenliğinizi sağlayınız.Elektrik şakaya gelmez.
Şimdilik aklıma gelenler bu kadar.Umarım faydası olmuştur.Aklıma geldikçe buraya yazarım.Ya da aklına gelen olursa buraya da aklına gelenleri yazsın.
15 || alihan tarfından 16 Eylül 2008
Merhaba, öncelikle verdiğin değerli bilgiler için teşekkür ederim.
Ben kendime bilgisayar toplayacağım.Yani bilgisayarın her şeyini kendim monte edeceğim.İlk defa bunu yapacağım.Eğer başarılı olursam, artık ileride bütün parçaları kendim monte edeceğim.
Size sorum, bu aletleri bilgisayar parçalarını kontrol etmede, ayrıca çeşitli aletlerin pillerini konrol etmede kullanabilirmiyim.Kolay gelsin.
16 || 90alper90 tarfından 16 Eylül 2008
Rica ederim.
Bilgisayar toplarken örneğin şu şekilde kullanabilirsiniz.
Güç kaynağından çıkan kabloların voltaj değerlerini kablo renklerine göre belirlemekte zorluk çekiyorsanız ya da doğru kabloyu doğru yere taktığınızdan emin olmak istiyorsanız voltmetre özelliğini kullanabilirsiniz.
Örneğin kırmızı kablo +5V tur.Bu eşleşmeyi unuttuğunuz zaman voltmetre ile kırmızı kabloyu ölçebilirsiniz.Montajda bu şekilde yardımcı olabilir bu cihaz.
Ya da güç kaynağınızın kanallara doğru değerleri verip vermediğine de bakabilirsiniz.Tabi bu işlemler esnasında güç kaynağınızın çalışır olması gerekiyor.
Pil doluluğunda voltaj değeri referans olarak alınabilir.Birçok çeşit pil olduğundan bitmelerine yakın voltaj seviyeleri farklı olabiliyor.Örneğin bazı pillerin votajı bitmeye yakınken bile vermesi gereken değere çok yakındır ve biterken çok hızlı şekilde düşer.Bazı pillerin ise voltajları ise daha düzgün bir şekilde azalmaktadır.Ayrıca boşta değil de yük altındayken ölçülmesi daha sağlıklı sonuç verecektir.
Özetle voltaj seviyesi pil durumu hakkında kabaca bir fikir verecektir.Fakat pilin yapısının da göz önünde bulundurulması gerekir.
Kolay gelsin.
Sorularınız olursa iletebilirsiniz.